Việc vệ sinh và tra dầu xích (sên) có thể là một thử thách đối với những người mới bắt đầu tự chăm sóc xe. Tuy nhiên, chỉ cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ và nắm vững kỹ thuật, bạn hoàn toàn có thể giữ cho chiếc xe của mình luôn trong tình trạng vận hành tốt nhất. Dưới đây là tổng hợp chi tiết về tầm quan trọng và những lưu ý vàng khi bảo dưỡng xích xe máy.
1. Điều gì xảy ra nếu bạn bỏ bê không bảo dưỡng xích?
Xích xe máy cần được bảo trì định kỳ. Khi để sên quá bẩn, bạn sẽ đối mặt với nhiều hệ lụy nghiêm trọng:
Mòn sên và nhông sên dĩa: Bụi bẩn, cát và mạt sắt tích tụ đóng vai trò như chất mài mòn, khiến các chi tiết kim loại bị mòn nhanh hơn. Tuổi thọ của chốt, bạc lót và con lăn có thể giảm đi 2-3 lần so với bình thường.
Giảm hiệu suất truyền động: Cặn bẩn làm hạn chế chuyển động mượt mà của sên, tăng ma sát, dẫn đến thất thoát công suất từ động cơ đến bánh sau. Kết quả là xe tăng tốc chậm hơn và tiêu hao nhiên liệu nhiều hơn.
Gây tiếng ồn và rung lắc: Khi chất bẩn đóng cứng, sên dễ bị rơ, tạo ra tiếng kêu khó chịu và gây rung khi vận hành, làm giảm sự thoải mái cho người lái.
Rỉ sét và ăn mòn: Bụi bẩn giữ nước và oxy hóa khiến sên bị rỉ sét. Điều này không chỉ làm hỏng các vòng seal (O-ring) của sên có phớt mà còn làm giảm cường độ chịu lực, tăng nguy cơ đứt sên đột ngột.
Vì vậy, bảo dưỡng định kỳ là cách tốt nhất để tránh tốn kém chi phí thay thế phụ tùng sớm.
2. Tần suất bảo dưỡng xích bao nhiêu là đủ?
Thông thường, việc vệ sinh và tra dầu xích được khuyến nghị thực hiện mỗi 500 - 1.000km. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện vận hành mà bạn cần điều chỉnh:
Sau khi đi mưa hoặc đi vùng ven biển: Nước và muối biển gây rỉ sét rất nhanh. Sau khi đi mưa, bạn có thể chỉ cần tra dầu; nhưng nếu đi vùng biển, bắt buộc phải vệ sinh sạch rồi mới tra dầu.
Sau khi chạy tốc độ cao: Khi chạy đường cao tốc hoặc trong trường hợp vận hành cường độ cao, xích dễ bị khô dầu dù nhìn bề ngoài vẫn sạch. Hãy tra thêm dầu để đảm bảo bôi trơn.
Sau khi đi đường off-road/đường đất: Bùn đất và cát bám vào dầu bôi trơn sẽ biến thành chất mài mòn. Cần vệ sinh và tra dầu càng sớm càng tốt để bảo vệ tuổi thọ xích.
3. Nên bảo dưỡng sên trước hay sau khi chạy xe?
Lời khuyên từ chuyên gia là nên thực hiện sau khi chạy xe. Khi đó, xích còn ấm, các vết dầu bẩn sẽ mềm hơn và dễ lau chùi hơn. Đồng thời, nhiệt độ giúp dầu tra sên bám dính tốt hơn vào các mắt sên.
Nếu bạn tra dầu ngay trước khi khởi hành, dầu chưa kịp định hình sẽ dễ bị văng ra ngoài. Đặc biệt, nếu vệ sinh bằng dung dịch, hãy đợi ít nhất 30 phút đến 1 giờ (tốt nhất là 6 giờ) để dung dịch bay hơi hết trước khi chạy để tránh văng bẩn lên xe.
4. Những dụng cụ cần thiết để bảo dưỡng xích
Để thao tác dễ dàng, bạn cần đưa bánh sau về trạng thái có thể quay tự do. Nếu xe có chân chống đứng thì rất thuận tiện.
Thiết bị hỗ trợ
Nếu không có chân chống đứng, bạn có thể sử dụng sạp nâng (racing stand), giá nâng nhỏ hoặc con lăn bảo dưỡng sên.
Vật tư tiêu hao
Bạn cần chuẩn bị: Dung dịch vệ sinh xích, dầu tra xích, khăn microfiber và bàn chải vệ sinh.
Lưu ý quan trọng: Hãy sử dụng sản phẩm chuyên dụng cho xe máy. Với các dòng xe từ 250cc trở lên thường dùng xích có phớt (O-ring), bạn tuyệt đối không dùng các chất tẩy rửa mạnh như RP7 hay xăng vì sẽ làm hỏng phớt cao su, khiến mỡ bôi trơn bên trong bị rò rỉ.
Về khăn lau, hãy chọn khăn microfiber vì khả năng thấm hút tốt và sợi vải len lỏi được vào các kẽ sên, giúp làm sạch hiệu quả hơn nhiều so với vải cotton hay áo cũ.
Khay hứng chất bẩn
Để tránh dung dịch vệ sinh và dầu văng lên lốp xe hoặc tràn ra sàn nhà, hãy chuẩn bị một khay hứng. Một mẹo nhỏ là dùng khay nhựa kết hợp với kẹp và bìa nhựa trong để che chắn xung quanh bánh xe.
5. Những lưu ý an toàn khi thực hiện
Vị trí thực hiện: Luôn bảo dưỡng xe trên bề mặt phẳng, vững chãi. Tránh làm trên dốc hoặc nền đất yếu để ngăn ngừa xe bị đổ gây chấn thương.
Hướng quay bánh xe: Luôn quay bánh xe theo chiều tiến (quay xuống dưới). Tuyệt đối không quay ngược vì có thể khiến tay bạn bị kẹt vào nhông.
Sử dụng găng tay: Nên đeo găng tay cao su, PVC hoặc Nitrile để tránh bẩn tay và hóa chất. Tránh dùng găng tay len/vải vì sợi vải dễ bị cuốn vào sên gây nguy hiểm.
Tổng kết
Chăm sóc xích xe không chỉ là vấn đề thẩm mỹ mà còn là yếu tố then chốt đảm bảo an toàn và hiệu suất vận hành. Việc đầu tư vào các sản phẩm chuyên dụng thay vì dùng đồ thay thế tạm thời sẽ mang lại hiệu quả vượt trội và kéo dài tuổi thọ cho xế yêu của bạn.
Nếu bạn còn thắc mắc về loại dầu tra sên phù hợp cho dòng xe mình đang đi, đừng ngần ngại liên hệ với các shop phụ tùng uy tín để được tư vấn chi tiết nhất!